Nôn trớ là một tình trạng phổ biến ở trẻ nhỏ, nhất là giai đoạn các bé còn đang bú sữa mẹ. Trong giai đoạn này, hệ thống tiêu hóa của trẻ còn non nớt và yếu ớt, các van trong van dạ dày hoạt động chưa đồng bộ. Nôn trớ có thể lành tính, tự khỏi khi trẻ lớn hơn, nhưng có khi nôn trớ lại là biểu hiện của những bệnh lý tiêu hóa như trào ngược dạ dày thực quản, triệu chứng của bệnh lý đường hô hấp hay bệnh lý toàn thân… Bài viết sau đây sẽ giúp mẹ hiểu thêm phần nào về tình trạng nôn trở ở trẻ và có cách xử lý đúng đắn, kịp thời.

1.Phân biệt nôn và trớ

Thực chất nôn và trớ là hai hiện tượng khác nhau. Nôn là hiện tượng thức ăn trong dạ dày bị đưa hết ra ngoài do sự co bóp của dạ dày phối hợp với co bóp của cơ hoành và thành bụng. Nhiều trường hợp nôn là do chăm sóc sai cách, chỉ cần thực hiện lại cách chăm sóc cho đúng thì trẻ hết nôn. Nhưng nôn cũng có thể là biểu hiện của bệnh lý cần dùng thuốc hoặc thậm chí phải phẫu thuật.

Trớ là hiện tượng một lượng thức ăn bị trào ra khỏi miệng ngay sau bữa ăn hoặc trong bữa ăn. Trớ là hiện tượng sinh lý khá phổ biến trong vòng 6 tháng đầu và không cần phải điều trị.

loading...

2. Các nguyên nhân gây nôn trớ ở trẻ em

Nguyên nhân nôn trớ ở trẻ và cách xử lý

Nôn không thường xuyên là triệu chứng của một số bệnh

Nhiều khi, trẻ nôn là triệu chứng của một số bệnh. Đây là những trường hợp nôn đột xuất không phải thường xuyên. Ví dụ: Một số bệnh nhiễm khuẩn cấp tính (viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi), ngoài triệu chứng nôn trẻ thường kèm theo sốt, ho, khó thở. Với bệnh ỉa chảy, ngoài nôn trẻ kèm theo tiêu chảy, mất nước. Còn bệnh màng não, viêm màng não mủ, u não, áp xe não, ngoài nôn trẻ kèm theo các triệu chứng co giật, sốt, hôn mê, thóp phồng (trẻ dưới 12 tháng). Do ngộ độc thức ăn, trẻ nôn kèm theo đi ỉa, đau bụng, dấu hiệu nhiễm khuẩn, nhiễm độc.

Nôn còn gặp trong các bệnh ngoại khoa như tắc ruột, lồng ruột, ngoài dấu hiệu nôn còn kèm theo cơn khóc thét do đau bụng, bụng chướng, bí trung, đại tiện, hoặc đi ngoài ra máu trong lồng ruột. Nôn do hẹp ruột bẩm sinh, phì đại môn vị hẹp thực quản. Trường hợp này, nôn xuất hiện sớm trong vòng 1 tuần đầu sau khi sinh, hầu như bữa nào cũng nôn, nôn ngay sau khi ăn hoặc 1 vài giờ. Cá trường hợp ngoại khoa cần được phát hiện sớm để điều trị bằng phẫu thuật.

Nôn thường xuyên

Nôn thường xuyên là hiện tượng mà ngoài triệu chứng nôn trẻ không có các triệu chứng khác kèm theo. Hiện tượng này thường do một số các các nguyên nhân ngoại cảnh hay chăm sóc không đúng cách, chủ yếu là do sai lầm về ăn uống như: Ăn quá nhiều, quá no hoặc trẻ nuốt quá nhiều không khí, khi ngậm vú giả hoặc bú bình không nghiêng cho sữa ngập cổ bình; khi ăn xong đặt trẻ nằm ngay; Cũng có thể do quấn tã bụng quá chặt hoặc do rối loạn thần kinh thực vật, rối loạn co bóp dạ dày.

loading...

Nguyên nhân nôn trớ ở trẻ và cách xử lý

3.Biện pháp xử lý khi trẻ nôn trớ

  • Khi trẻ đang bị nôn trớ sữa hay thức ăn ra ngoài, mẹ lấy khăn sạch lau miệng cho trẻ và quàng khăn vào cổ trẻ đề phòng bé nôn trớ tiếp. Tuyệt đối tránh bế xốc trẻ lên khi đang nôn trớ vì sẽ làm tăng nguy cơ trào dịch ói vào phổi.
  • Không quát mắng hay tỏ thái độ bực tức dễ làm trẻ mất bình tĩnh, quấy khóc và trớ nhiều hơn. Từ từ nhẹ nhàng nói chuyện với trẻ để quên đi việc nôn trớ, vuốt ngực và lưng cho trẻ từ trên xuống.
  • Đặt trẻ nằm yên, cần kê cao đầu, đồng thời luôn để thân mình phía trên cao hơn phía dưới để tránh hiện tượng trào ngược. Nếu trẻ bị ọc sữa nhiều, nên cho nằm nghiêng sang một bên để không bị hít chất nôn vào phổi, không nên cho trẻ uống sữa ngay say khi nôn ói. Lau mặt miệng cho trẻ, thay áo, súc miệng để tránh mùi khó chịu do chất nôn gây ra.
  • Khi nôn nhiều trẻ sẽ mất một lượng nước khá lớn. Do đó quan trọng là phải bổ sung lượng nước đã mất để  cơ thể trẻ không mất chất điện  giải. Tại nhà, ta có thể dùng dung dịch Oresol, nước chín hay nước trái cây loãng.

4.Biện pháp phòng tránh, hạn chế việc nôn trớ ở trẻ

Với trẻ bú sữa/ bú bình:

  • Đối với trẻ bú sữa mẹ:

Nguyên nhân nôn trớ ở trẻ và cách xử lý

Mẹ nên cho trẻ bú từ từ, không để bú quá no, sau khi bú mẹ thì khoảng 15 phút sau hãy cho trẻ nằm. Mẹ cần bế đầu và người trẻ nằm trên một đường thẳng, mặt của trẻ quay vào vú, mũi của trẻ đối diện với núm vú. Mẹ phải ôm sát bé vào người và đỡ mông trẻ. Chạm vú vào môi trên của trẻ, đợi đến khi miệng trẻ mở rộng, mẹ đưa miệng trẻ vào vú sao cho môi dưới của trẻ ở dưới núm vú

Nên cho trẻ bú bên trái trước (trẻ mới bú nên lượng sữa trong dạ dày còn ít, có thể nằm nghiêng bên phải). Sau đó, chuyển trẻ sang bên phải (lúc này dạ dày bé đã nhiều sữa, cần nằm nghiêng trái). Như vậy, sữa sẽ dễ dàng tuần hoàn mà không gây trào ngược dạ dày

Sau khi cho trẻ bú xong, cần bế đứng lên và vỗ nhẹ phần lưng để  trẻ có thể ợ hơi được. Mục đích của việc này làm giảm lượng hơi mà trẻ nuốt vào dạ dày, cũng là nguyên nhân gây nôn trớ

Nguyên nhân nôn trớ ở trẻ và cách xử lý

  • Đối với trẻ bú bình:

Mẹ nghiêng bình sữa cho trẻ bú, sao cho ngập cổ bình để tránh nuốt không khí vào dạ dày gây nôn trớ.

Với trẻ ăn dặm:

  • Mẹ không nên ép trẻ ăn nhiều làm cho trẻ sợ hãi khi nhìn thấy thức ăn.
  • Chia thức ăn làm nhiều bữa nhỏ trong ngày để bảo đảm đủ số lượng thức ăn cần thiết. Các bữa ăn của trẻ nên tập trung, thời gian ăn không kéo dài qua 30 phút/bữa. Ăn lâu quá cũng sẽ làm cho trẻ mệt mỏi, cảm giác chán ăn, khóc, quấy phá.
  • Một số trẻ tạm thời cơ thể không dung nạp sữa bò tươi thì thay thế bằng sữa đậu nành hoặc sữa bò dưới dạng sữa chua.

Thaote Tổng hợp

Facebook Comments
loading...

loading...